Δημήτρης Γρηγορόπουλος

Η επιλογή και αποπομπή τελικά της Ρομά Σαμπιχά Σου­λεϊμάν ως υποψηφίας στο ευρωψηφοδέλπο του ΣΥΡΙΖΑ αναζωπύρωσε τις συζητήσεις και τις αντιπαραθέσεις για το θέμα της μουσουλμανικής μει­ονότητας, τις σχέσεις της με το ελληνικό και τουρκικό κράτος και τα πολιτικά κόμματα. Η στάση του ελληνικού κράτους και των καθεστωτικών πολιτι­κών κομμάτων χαρακτηρίζεται απ’ το δίπολο εθνικισμός – κο­σμοπολιτισμός.

Η συνύπαρξη και εναλλα­γή των φαινομενικά διαμετρι­κά αντίθετων πολιτικών ανά­γεται στις αρχές της δεκαετίας του 1950. Το ελληνικό κράτος υιοθετεί μια πολιτική αυταρχι­σμού και διακρίσεων εις βάρος της μουσουλμανικής μειονότη­τας, για να την ποδηγετεί μέσω του εκφοβισμού και σαν αντί­βαρο στις πιέσεις της Τουρκί­ας στο Κυπριακό. Απ’ την άλ­λη όμως, συναινεί στην επιχεί­ρηση εκτουρκισμού της μειονό­τητας που επιχειρείται με άξο­να το τουρκικό προξενείο. Αυ­τή η πολιτική καθορίστηκε με νατοϊκό σχεδιασμό κυρίως λό­γω των κοινών συνόρων με τη σοσιαλιστική Βουλγαρία, στην οποία ζούσαν ανάλογοι πληθυ­σμοί (Πομάκοι). Ακραία έκφρα­ση αυτής της πολιτικής υπήρ­ξε ο καθορισμός της τουρκικής γλώσσας ως μοναδικής γλώσ­σας για τη μουσουλμανική μει­ονότητα και για τους μη τουρ­κογενείς Πομάκους και Ρομά. Την ίδια πολιτική πατριδοκαπηλίας και «αντιεθνικιοτικής» στάσης υιοθετούν και τα ελ­ληνικά αστικά κόμματα, για να συγκροτούν μηχανισμούς πε­λατείας στη μειονότητα και να αγρεύουν ψήφους.

Άρα και ο εθνικισμός και ο κοσμοπολιτισμός ρίχνουν νερό στο μύλο του επεκτατισμού της Άγκυρας. Η προϊούσα ανάδει­ξη του ΣΥΡΙΖΑ σε βασική δύ­ναμη αστικής διαχείρισης τον σπρώχνει επίσης στο σταυρο­δρόμι του εθνικισμού – κο­σμοπολιτισμού. Αυτός ο ρό­λος προϋποθέτει υπευθυνό­τητα στα εθνικά θέματα, τά­ση που ενισχύεται και απ’ την αθρόα προσέλευση στελεχών του ΠΑΣΟΚ ζυμωμένων με εθνικιστικό βερμπαλισμό του «πατριωτικού» ΠΑΣΟΚ. Δεν είναι τυχαίο που ο Τσίπρας ενι­σχύει τον εθνικό οίστρο, για να συγκαλύψει τον ταξικό συμβι­βασμό με τους αστούς.

Αταβιστικά η κυρίαρχη αντίληψη που ο ΣΥΡΙΖΑ κλη­ρονόμησε απ’ τον ΣΥΝ είναι ο κοσμοπολιτισμός – «αντιεθνικισμός», που πρεσβεύει την άρ­ση των εθνικών αντιθέσεων, την αποδόμηση του έθνους-κράτους, την παγκόσμια και περιφερειακή ενοποίηση -ολοκλήρωση. Αυτή η ιδεολο­γία δεν έχει σχέση με τον κο­σμοπολιτισμό της προοδευτι­κής φάσης της αστικής τάξης, όταν ήταν πολέμιος της εθνι­κιστικής στενότητας. Ούτε έχει σχέση βέβαια με τον προλετα­ριακό διεθνισμό, που προωθεί τη διεθνή αλληλεγγύη και ισο­τιμία, τη ρήξη σε εθνική κλίμα­κα και τη στρατηγική της προ­λεταριακής ισότιμης διεθνο­ποίησης – ενοποίησης. Στο στάδιο όμως του ολοκληρωτι­κού καπιταλισμού και της ιμπε­ριαλιστικής παγκοσμιοποίη­σης ο κοσμοπολιτισμός εκφρά­ζει τα συμφέροντα των πολυ­εθνικών, των καπιταλιστικών ολοκληρώσεων, των κυρίαρ­χων ιμπεριαλισμών (ΗΠΑ) ή αναδυόμενων περιφερειακών ιμπεριαλισμών (Τουρκία).

Ο κοσμοπολιτισμός και ο αντιεθνικισμός χρησιμοποιούνται απ’ τα ισχυρά έθνη-κράτη για την ένταση της ανισομετρίας και την αποδυνάμωση εθνών-κρατών που προβάλλουν αντι­στάσεις. Στην καθ’ ημάς περί­πτωση είναι πλαστός και αίολος ο αντιεθνικισμός που προ­ασπίζει τα συμφέροντα μιας μειονότητας, όταν δεν καταγ­γέλλει τη χειραγώγηση της απ’ τον επεκτατισμό άλλου έθνους-κράτους (αν υπάρχει βεβαίως και δεν αποτελεί άλλοθι της καταπίεσης). Για την Αριστερά είναι θέμα αρχής να υπερασπί­ζει τη μουσουλμανική μειονό­τητα και τη σλαβόφωνη μειο­νότητα, αποσυνδέοντας όμως αυτή τη θέση απ’ τον σοβινι­στικό αλυτρωτισμό που υπο­θάλπουν Τουρκία και Σκόπια.

Η παλινωδία του ΣΥΡΙΖΑ στην περίπτωση της Ρομά Σαμπιχά Σουλεϊμάν σ’ ένα πρώ­το επίπεδο προδίδει την εκλογοθηρία και τον μανιώδη κυβερνητισμό του. Στο βωμό του καιροσκοπισμού ανεβάζει και κατεβάζει υποψηφίους χωρίς αρχές, εκθέτοντας εαυτόν. Στο βάθος όμως αναδύεται το δί­πολο εθνικισμού – κοσμοπο­λιτισμού που εντάσσει τον ΣΥΡΙΖΑ στην ομόλογη στά­ση των αστικών κομμάτων. Οι πατριωτικές κορόνες του ΣΥ­ΡΙΖΑ γενικά και ειδικά για τη Θράκη συνυφαίνονται με το υβρίδιο των κοσμοπολίτικων – εθνικιστικών δηλώσεων του υποψήφιου ευρωβουλευτή Δ. Χριστόπουλου, τις οποίες υι­οθέτησε η ηγεσία του ΣΥΡΙ­ΖΑ: «…διάφοροι μηχανισμοί ελαφρού και βαθέος κράτους βάλθηκαν να μας πουν ότι η μειονότητα δεν είναι ένα συ­μπαγές τουρκικό πράγμα αλ­λά δύο ή τρεις εθνοτικές ομά­δες». Η θέση αυτή στο όνομα των δικαιωμάτων της μειονό­τητας δικαιώνει τον τουρκικό εθνικισμό και επεκτατισμό. Εντάσσει αυθαίρετα όλους όσους ανήκουν στη μου­σουλμανική μειονότητα στο «συμπαγές τουρκικό πράγ­μα» εξυπηρετώντας αντικει­μενικά το εγχείρημα εκτουρκι­σμού που μεθοδεύει το τουρ­κικό προξενείο (και ανέχε­ται το ελληνικό κατεστημένο) και ισοδυναμεί με την επιβο­λή πολιτικού ελέγχου επ’ αυ­τής.

Η παραγνώριση της ιδι­αιτερότητας και του δικαιώμα­τος αυτοκαθορισμού των Πο­μάκων και των Ρομά στο όνο­μα της άμβλυνσης των εθνι­κισμών αυτοαναιρείται, γιατί απολυτοποιεί τον χειραγωγούμενο απ’ την Άγκυρα τουρκι­κό εθνικισμό – αλυτρωτισμό.

Η Αριστερά πρέπει αδια­πραγμάτευτα να υποστηρί­ζει την ισότητα και ισονομία, το δικαίωμα αυτοκαθορισμού όλων των μειονοτήτων, εθνι­κών θρησκευτικών, γλωσσι­κών, την αρμονική συνεργα­σία της πλειονότητας και όλων των μειονοτήτων, την καταδί­κη του εθνικισμού και του ψευδεπίγραφου κοσμοπολι­τισμού, τη σύνδεση της ισοτι­μίας με την εργατική πολιτι­κή εναντίον του ετεροκαθορισμού και της ανισομετρίας της ιμπεριαλιστικής και καπιταλι­στικής πολιτικής.