Γιώργος Π. Τριανταφυλλόπουλος
Η ανταγωνιστικότητα είναι μια έννοια και μια πολιτική πρακτική που μπήκε δυναμικά στο πολιτικό, οικονομικό και κοινωνικό πεδίο από τη δεκαετία του 1980 και μετά. Συμπίπτει δηλαδή η εμφάνισή της στο ιστορικό προσκήνιο με την είσοδο του καπιταλισμού στην παρασιτική φάση του και στη χρόνια και γενικευμένη κρίση του. Η ανταγωνιστικότητα είναι επομένως μια έννοια ιστορικά διαμορφωμένη και αφορά ένα συγκεκριμένο στάδιο του καπιταλισμού και μόνο.
Η ανταγωνιστικότητα δεν ταυτίζεται με την παραγωγικότητα αν και αυτή συμμετέχει ως ένας από τους παράγοντες που διαμορφώνει την ανταγωνιστικότητα. Σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Ο.Κ.Ε. «…η ανταγωνιστικότητα προϋποθέτει ιδιαιτέρως την παραγωγικότητα, αλλά η ανταγωνιστικότητα και η παραγωγικότητα είναι διαφορετικά θέματα. Η ανταγωνιστικότητα μπορεί να θεωρηθεί ως ο συνδυασμός ανταγωνιστικών τιμών, που επιτυγχάνονται με την αύξηση της παραγωγικότητας, και ανταγωνιστικών χαρακτηριστικών που δεν σχετίζονται με το κόστος». Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής σχετικά με την «Ανακοίνωση της Επιτροπής στο Συμβούλιο και στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο – Παραγωγικότητα: το κλειδί για την ανταγωνιστικότητα των ευρωπαϊκών οικονομιών και επιχειρήσεων». CES 1370/2002. σελ. 3
Διάφορες κατατάξεις ως προς την ανταγωνιστικότητα της ελληνικής οικονομίας εμφανίζονται συχνά πυκνά πλέον στα ΜΜΕ και βρίσκονται στο λόγο πολιτικών, δημοσιογράφων και αναλυτών. Όλοι ισχυρίζονται πως η θέση της ελληνικής οικονομίας στη διεθνή κατάταξη ανταγωνιστικότητας είναι δραματική και συνεχώς επιδεινούμενη. Κάθε φορά που πρόκειται να παρθούν αντεργατικά και αντιλαϊκά μέτρα η επίκληση της βελτίωσης της ανταγωνιστικότητας της ελληνικής οικονομίας βρίσκονται στο πρώτο πλάνο της δικαιολόγησης τους. Πέρα από τις όποιες δικές μου ενστάσεις για την ανταγωνιστικότητα θα προσπαθήσουμε εδώ να δούμε τι εννοούν με τον όρο όσοι τον επικαλούνται, πως τον ορίζουν αλλά και που βρίσκονται οι ευθύνες για τη χαμηλή ανταγωνιστικότητα της ελληνικής οικονομίας. Για το γεγονός δηλαδή πως το ελληνικό κεφάλαιο και οι πολιτικοί τους εκπρόσωποι δεν κατάφεραν να δημιουργήσουν τις συνθήκες εκείνες που θα τους έκαναν ανταγωνιστικούς απέναντι στις αστικές τάξεις άλλων χωρών.
Διάφοροι διεθνείς οργανισμοί ορίζουν την ανταγωνιστικότητα με τους παρακάτω τρόπους: Σύμφωνα με τον ΟΟΣΑ, ανταγωνιστικότητα είναι «… η ικανότητα εταιριών, βιομηχανιών, περιοχών, εθνών ή υπερεθνικών περιοχών να δημιουργήσουν σχετικά υψηλού επιπέδου εισοδήματα και επίπεδα εργασίας, παραμένοντας εκτεθειμένοι στο διεθνή ανταγωνισμό». Επίσης,«… ο βαθμός στον οποίο ένα έθνος μπορεί υπό συνθήκες ελεύθερου εμπορίου και ανταγωνιστικών αγορών να παράγει αγαθά και υπηρεσίες που να πληρούν τις απαιτήσεις των διεθνών αγορών, ενώ ταυτόχρονα να διατηρεί και να διευρύνει μακροπρόθεσμα τα εισοδήματα των πολιτών του». Έκθεση για την Ευρωπαϊκή Ανταγωνιστικότητα, 2001.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση ορίζει την ανταγωνιστικότητα ως τη «σταθερή βελτίωση των πραγματικών εισοδημάτων και του επιπέδου διαβίωσης, με θέσεις εργασίας για όλους εκείνους που επιθυμούν να εργαστούν»11, ενώ στις ΗΠΑ ως «η ικανότητα αύξησης του πραγματικού εισοδήματος των αμερικανών πολιτών, παράγοντας υψηλής ποιότητας προϊόντα τα οποία ανταποκρίνονται στη ζήτηση των παγκόσμιων αγορών».
Όμορφα λόγια. Το απαραίτητο αμπαλάζ για το πλασάρισμα αντιδραστικών πολιτικών στις μάζες των αφελών. Πέρα όμως από τα λόγια πρέπει να μετρούν και με κάποιο τρόπο την ανταγωνιστικότητα. Στους επόμενους πίνακες βλέπουμε τους δείκτες που χρησιμοποιεί μία από τις οργανώσεις που βαθμολογούν την ανταγωνιστικότητα. Η World Economic Forum. Τα στοιχεία αφορούν την Ελλάδα και αναφέρονται στην κατάταξη του 2010.
Η συνέχεια του άρθρου εδώ ή παρακάτω στο συνημμένο αρχείο
πηγη eparistera
