Βασίλης Τσιράκης

«Το βιβλίο των μικρών συλλογισμών».

Αντώνης Μπαλασόπουλος*

Εκδόσεις Astra Galerie Οκτώβρης 2011, σελ. 93.

Αντί κριτικής δημοσιεύουμε τον πρώτο συλλογισμό του βιβλίου:

«Δεν είναι ότι πήγες αριστερότερα. Είναι ότι αυτοί απ’ τους οποίους όλο και απομακρύνεσαι δεν σταματούν να πηγαίνουν δεξιότερα. Η κρίση δεν σε ριζοσπαστικοποιεί ενεργητικά, σπρώχνοντας σε πιο ακραιφνείς, πιο τολμηρές ιδέες. Σε ροζοσπαστικοποιεί παθητικά, κάνοντας τις ιδέες που είχε πριν όλο και λιγότερο αποδεκτές από την υπό διαμόρφωση κατανομή εφικτών πολιτικών θέσεων. Αυτό είναι ήδη μια ήττα χωρίς αμφιβολία: βρίσκεσαι θέλοντας και μη σε θέση άμυνας, αυτοπροσδιορίζεσαι θεματοφύλακας αυτού που κινδυνεύει, όπως πάντα, να απαληφθεί όχι απλώς από τη ζωή αλλά από την ίδια την μνήμη των ανθρώπων. Αλλά ποιος θέλει να νικήσει όταν νικά μόνο ο ντροπιαστικός συμβιβασμός με το ψέμα;»

*Ο συγγραφέας διατηρεί το ιστολόγιο «Radical Desire».

«Δοκιμές και αναγνώσεις», πολιτική, φιλοσοφία, λογοτεχνία.

Νικόλας Σεβαστάκης

Εκδόσεις Opportuna 2011, σελ. 230.

Αντί κριτικής παρουσιάζουμε τα ΧΙΙΙ κεφάλαια του βιβλίου:

Ι. Ανάμεσα στην ιδέα και στις μορφές. Η περίπτωση Κονστάιν.

ΙΙ. Το συναίσθημα στην πολιτική. Madame de Stael

ΙΙΙ. Γραφή και απογοήτευση. Επίσκεψη στον επιστολογράφο Φλωμπέρ.

IV. Περί ατομικισμού στον Νίτσε. Κάποιες αποχρώσεις.

V. Το πολίτευμα της λογοτεχνίας.

VI. Η αντιπολιτική νοημοσύνη. Κάποιες στιγμές του Valery.

VII. O Jan Patocka και η κριτική στον «σοσιαλισμό».

VIII. Το πάθος έξω από τον παράδεισο. Σκέψεις για την σκέψη του Τζορτζ Στάινερ.

ΙΧ. Η γραφή και το πολιτικό κακό. Ο Ζίγκρφριντ του Harry Mulisch.

X. Ηθική μεταμόρφωση και μυθοπλαστικός φιλελευθερισμός. Ένα αμερικανικό μυθιστόρημα.

ΧΙ. Ο συγγραφέας ως μεσίτης. Η “χώρα” όπως είναι του Richard Ford.

ΧΙΙ. Σημείωση για την ποίηση Ι. Ή γιατί να αγαπούμε την ποίηση.

ΧΙΙ. Σημείωση για την ποίηση ΙΙ.

«Ψωμί και τριαντάφυλλα», θέματα τέχνης και πολιτικής.
 

Νάντια Βαλαβάνη

Εκδόσεις Ταξιδευτής 2011, σελ. 528.
 

Mε τίτλο το σύνθημα του αγώνα των εργατριών του ιματισμού στο Λόρενς της Μασαχουσέτης έναν αιώνα πριν και υπότιτλο «θέματα τέχνης και πολιτικής», το βιβλίο διαπραγματεύεται σε πολλαπλά επίπεδα τη σχέση όχι μόνο της τέχνης και της πολιτικής, αλλά και τη σχέση της τέχνης με την κοινωνία, την αριστερά και την επανάσταση, θέτοντας διαρκώς, με το ένα ή άλλο τρόπο, το ερώτημα:

Μπορεί να υπάρξει μια άλλη κοινωνία αύριο, χωρίς μια πολιτιστική επανάσταση σήμερα;
Η τέχνη της ρώσικης πρωτοπορίας στην περίοδο της Οκτωβριανής Επανάστασης, ως η πρώτη δημιουργική συνάντηση στην ιστορία, της τέχνης και της πολιτικής, της θεωρίας και της πράξης, των καλλιτεχνών και των εργατών, αλλά και ο πολιτισμός που ανέδειξε ο Μάης του 68, η σχέση της αριστεράς με τη νεοτερικότητα και τη μετανεοτερικότητα, μέχρι τις θεωρίες του «τέλους της ιστορίας» και το μεταμοντερνισμό της εποχής της παγκοσμιοποίησης και του ύστερου καπιταλισμού, περνούν από τις σελίδες του βιβλίου όχι ακαδημαϊκά, αλλά ως πληροφορίες και υλικό για ένα μαχόμενο πολιτισμό στο σήμερα. Και βέβαια ο Μπέρντολ Μπρεχτ στο έργο του οποίου έχει εντρυφήσει η συγγραφέας, αναδείχνοντας το επικό και διδακτικό στοιχείο  του έργου του μέσα από τα μάτια του σήμερα.

«Οι θέσεις της Λυών». Η ιταλική κατάσταση και τα καθήκοντα του Κομμουνιστικού Κόμματος Ιταλίας.

Ο Γκράμσι για το επαναστατικό κόμμα.
Μετάφραση: Δήμητρα Περίσσιου, Θανάσης Καμπαγιάννης.

Εκδόσεις Μαρξιστικό Βιβλιοπωλείο 2011, σελ. 111.

Η έκδοση παρουσιάζει το (ανέκδοτο στην Ελλάδα) βασικό εισηγητικό κείμενο της Κεντρικής Επιτροπής του Κομμουνιστικού Κόμματος Ιταλίας στο τρίτο Συνέδριο του κόμματος, στη γαλλική πόλη Λυών, τον Μάρτη του 1926, όπως και τα πρακτικά της ομάδας εργασίας για την οριστικοποίηση των κειμένων.
Τον Γενάρη του 1921, αμέσως μετά στην κόκκινη διετία του 1919-1920, όταν η εργατική τάξη της Ιταλίας έφτασε στα πρόθυρα της επανάστασης με το κίνημα των εργοστασιακών συμβουλίων, διεξήχθη το συνέδριο του Λιβόρνο, όπου ο νεαρός επαναστάτης Αντόνιο Γκράμσι κι οι σύντροφοί του αποχώρησαν από το κόμμα για να ιδρύσουν το Κομμουνιστικό Κόμμα Ιταλίας. Ένα σχετικά μικρό κόμμα που έπρεπε να δράσει σε συνθήκες ήττας του κινήματος.

Οι Θέσεις της Λυών είναι προϊόν μιας περιόδου κριτικού απολογισμού της προηγούμενης πορείας του εργατικού κινήματος και θεωρητικής διαπάλης με τις απόψεις που είχαν κυριαρχήσει στο κόμμα τα προηγούμενα χρόνια. Η σχέση του κόμματος με την τάξη και το ερώτημα για το αν το επαναστατικό κόμμα είναι κομμάτι της τάξης ή όργανο της, ήταν ένας από τους βασικούς άξονες της αντιπαράθεσης αυτής.

«Περί δημοκρατίας: σάτιρα ηθών και θεσμών».

Νίκος Κουνενής

Εκδόσεις Μεταίχμιο 2011, σελ. 200.

Αντί κριτικής δημοσιοποιούμε ένα χαρακτηριστικό απόσπασμα:

«Αερολογία, χυδαιστί παπαρολογία, (και, για τους αρχαιομαθείς, επεοπτεροντική ρητορεία ή φιλοσοφία της αμπέλου) καλείται ο λόγος ο οποίος στερείται ουσιαστικού (ή και οποιουδήποτε άλλου) περιεχομένου. Οι αντίπαλοι της πραγματιστικής δημοκρατίας προσάπτουν στους τους εκπροσώπους των κομμάτων εξουσίας (και των προθύμων συμμάχων τους),  τον χαρακτηρισμό του αερολόγου. Θα επιχειρήσω εδώ να αποδείξω με ισχυρά επιχειρήματα τη βαρύτατη πλάνη στην οποία περιπίπτουν οι εμπαθείς αυτοί άνθρωποι.

Ο έντεχνος λόγος των ειδικευμένων ρητόρων της αντιπροσωπευτικής δημοκρατίας, ο διασυρόμενος ανευθύνως ως αερολογικός, διακρίνεται, γενικώς, σε δυο βασικές κατηγορίες: τον απλό και τον σύνθετο. Οι φορείς του απλού λόγου έχουν ως αρχή τους την ανάδειξη της αυτονόητης αλήθειας σε ολοφάνερο πυρήνα της εκάστοτε ασκούμενης, και πάντα γειωμένης, κυβερνητικής πολιτικής.

Οι εκφραστές του σύνθετου λόγου, αντιθέτως, παρουσιάζουν την ίδια αλήθεια μέσα από υποδειγματικά λεκτικά φίλτρα, κατανοητά μόνον από στενούς κύκλους μυημένων ή και αποκλειστικά από τον εαυτό τους. Οι δυο αυτές εκδοχές αλληλοσυμπληρώνονται, αποδεικνύοντας τόσο τον πραγματισμό των υπεύθυνων πολιτικών όσο και το υψηλό επίπεδο του στοχασμού τους. Η πλέον συνεπής και αποτελεσματική έκφραση του απλού πολιτικού λόγου είναι αυτή της ενακαινακανουνδυολογίας (εκ του «ένα κι ένα κάνουν δυο»)….»