Και η μάχη συνεχίζεται. Αδιάκοπα και σε διάφορα μέτωπα. Ο νεοφιλελευθερισμός, ο καπιταλισμός δηλαδή της εποχής μας, συνεχίζει ακάθεκτος την πορεία του αφήνοντας πίσω του ερείπια. Η διαδικασία συγκρότησης μιας νέας φάσης του καπιταλισμού, αυτής της γήρανσής του, βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη εδώ και μερικές δεκαετίες. Μιας διαδικασίας απολύτως αναγκαίας για το κεφάλαιο. Τελείως πέρα κι έξω από βίτσια και ιδεοληψίες. Κι αυτό ανεξάρτητα από το αν πολλοί από τους ιδεολογικούς και πολιτικούς εκπροσώπους του διακατέχονται από ιδεοληψίες. Ιδιαίτερα συνειδητή και συγκροτημένη έγινε αυτή από τη δεκαετία του 1990 και μετά. Ιδιαίτερο χαρακτηριστικό αυτής της φάσης είναι η προσπάθεια του κεφαλαίου να εντάξει στην κερδοφορία του αλλά και στην ιδιοκτησία του κάθε αγαθό.

Στη λογική του κεφαλαίου η έννοια του δημόσιου αγαθού δεν υπάρχει πλέον, αν υπήρξε ποτέ. Τα πάντα πρέπει να εντάσσονται στη σφαίρα της κερδοφορίας του όλα όσα οι εργαζόμενοι είχαν καταχτήσει με τους αγώνες του θεωρούνται «παραχωρήσεις» από μέρους του που τώρα πλέον τα παίρνει πίσω. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο το πέρασμα των δημοσίων επιχειρήσεων στο ενεργητικό του κεφαλαίου αποτελεί έναν από τους διακηρυγμένους στόχους του. Η περίπτωση της ιδιωτικοποίησης της ΔΕΗ αποτελεί επομένως μία από τις περιπτώσεις αυτές και δεν σχετίζεται στο ελάχιστο με κακοδιαχείριση, κακούς συνδικαλιστές και διάφορες τέτοιες ανοησίες. Αυτά αποτελούν απλά τον τρόπο επικοινωνιακής διαχείρισης.

Ενδεικτική των παραπάνω, τόσο για την ουσία και την κεντρική κατεύθυνση όσο και για την ιδεοληψία, είναι μια έκθεση του 2003 ενός από τους διεθνής εκπροσώπους του κεφαλαίου και καθοδηγητές των ιδιωτικοποιήσεων σε όλο τον κόσμο τον ΟΟΣΑ (http://www.apec.org.au/docs/10_TP_PFI%204/Privatising%20SOEs.pdf).

Γράφει:

Κατά συνέπεια, από τα μέσα της δεκαετίας του 1980 και ιδιαίτερα στη δεκαετία του 1990, η πολιτική συζήτηση επικεντρώθηκε στο θέμα της κρατικής ιδιοκτησίας. Η άποψη ότι η κατάσταση ιδιοκτησίας από μόνη της οδηγεί σε αναποτελεσματικότητα και κακή απόδοση τυπικά βασιζόταν στα ακόλουθα επιχειρήματα.
(I) Οι εταιρείες υπό κρατικό έλεγχο, θέτουν πολλαπλούς και
συχνά αντικρουόμενους στόχους, και επομένως εξαρτώνται από τις ιδιαιτερότητες της πολιτικής και την παρέμβαση των πολιτικών.

(Ii) ακόμη και στην περίπτωση που οι ΚΕ θέτουν ως στόχο τη μεγιστοποίηση του πλούτου των μετόχων, είναι πολύ δύσκολο να συνδεθεί άμεσα η απόδοση των διαχειριστών με κίνητρα για την επίτευξη των στόχων αυτών.

(Iii) σε όλες σχεδόν τις περιπτώσεις δεν θα επιτραπεί να αποτύχει μια επιχείρηση, και ως εκ τούτου οι περιορισμοί στον προϋπολογισμό δεν είναι δυνατοί, και η κακή απόδοση δεν οδηγεί σε πτώχευση ή σε έκθεση κινδύνου μιας εχθρικής εξαγοράς.

Κατά τις τελευταίες δύο δεκαετίες, η ιδιωτικοποίηση έχει καθιερωθεί ως κύριο συστατικό της δέσμης οικονομικών μεταρρυθμίσεων σε όλο τον κόσμο, παράλληλα με άλλες μεταρρυθμίσεις, όπως η απελευθέρωση στο εμπόριο και την αγορά. Περισσότερες από 100 χώρες έχουν υιοθετήσει τις πολιτικές των ιδιωτικοποιήσεων, αν και σε διάφορους βαθμούς.

Οι κύριοι παράγοντες που τροφοδοτούν τη λογική των ιδιωτικοποιήσεων στις χώρες του ΟΟΣΑ ήταν:

1. Η ανάδυση ενός αυστηρού δημοσιονομικού περιβάλλοντος και η ανάγκη για έλεγχο των δαπανών και του δημοσίου χρέους.

2. Απογοήτευση με την εν γένει κακή απόδοση των υπό δημόσιο έλεγχο επιχειρήσεων και η επιθυμία να βελτιωθεί η αποτελεσματικότητα τους.

3. Οι τεχνολογικές αλλαγές σε τομείς όπως οι τηλεπικοινωνίες και η παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας καθιστά το μονοπώλιο παροχής ορισμένων
αγαθών και υπηρεσιών παρωχημένα, και επιβάλει την απελευθέρωση της αγοράς, ιδιαίτερα μεταξύ των μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης του ΟΟΣΑ, με την προϋπόθεση περαιτέρω ώθησης για τις ιδιωτικοποιήσεις στους τομείς αυτούς των υποδομών.

4. Η παγκοσμιοποίηση των χρηματοπιστωτικών αγορών έχει ανοίξει νέες δυνατότητες για τη χρηματοδότηση έργων, αλλά για να έχουν πρόσβαση αποτελεσματικά στις αγορές οι κρατικές επιχειρήσεις, πρέπει να είναι απαλλαγμένες από το περιορισμούς της κρατικής ιδιοκτησίας, προκειμένου να αυξήσουν το μετοχικό κεφάλαιο.

5. Σε ορισμένες χώρες, υπήρχε μια ιδεολογική στροφή αναφορικά με το ρόλο
του κράτους στην οικονομία, και υπήρχε η επιθυμία να μειώσει τις
δραστηριότητες που δεν θεωρούνται βασικές κρατικές λειτουργίες.

6. Η μαζική αναμόρφωση των οικονομικών συστημάτων στις χώρες μέλη του ΟΟΣΑ με υπό μετάβαση οικονομίες (πρώην σοσιαλιστικές χώρες)
τροφοδότησαν μια μεγάλης κλίμακας δραστηριότητα ιδιωτικοποίησης στις χώρες αυτές.

Από τα παραπάνω καθίσταται αρκετά σαφές πως, ακόμη και ο ΟΟΣΑ, δεν μπορεί να αποκρύψει πως οι λόγοι που επέβαλαν τις ιδιωτικοποιήσεις δεν είχαν να κάνουν με την αποτελεσματικότητα της λειτουργίας τους αλλά με λόγους άλλους. Από τους έξι λόγους που αναφέρονται πως επιβάλουν τις ιδιωτικοποιήσεις μόνο ο ένας, ο δεύτερος, αναφέρει και μάλιστα δειλά την κακή απόδοση των δημοσίων επιχειρήσεων. Όλοι οι άλλοι λόγοι αναφέρονται στην απελευθέρωση των αγορών και τα παρόμοια. Μάλιστα δεν αναφέρονται καν τα κριτήρια βάσει των οποίων κρίνεται ως κακή η απόδοση των δημοσίων επιχειρήσεων ούτε επιχειρείται καν η τεκμηρίωση της παραπάνω θέσης πολύ δε περισσότερο δεν επιχειρείται η σύγκριση μεταξύ των υπηρεσιών των πρώην δημοσίων επιχειρήσεων πριν και μετά την ιδιωτικοποίησή τους. Αυτό δεν ενδιαφέρει τον οργανισμό. Διακηρυγμένος στόχος του είναι το άνοιγμα της αγοράς στο κεφάλαιο (παράγοντες 4 και 5), λόγοι ιδεολογικοί (παράγοντας 5) και το πλιάτσικο στις πρώην σοσιαλιστικές χώρες (παράγοντας 6).

Καθώς είδαμε στο προηγούμενο απόσπασμα ο ΟΟΣΑ αναφέρεται ονομαστικά στην ιδιωτικοποίηση των δημοσίων επιχειρήσεων ηλεκτρισμού.

Ας περάσουμε τώρα να δούμε αν οι παραπάνω ισχυρισμοί του ΟΟΣΑ επιβεβαιώνονται από τα πραγματικά δεδομένα της ΔΕΗ. Κι ας τα πάρουμε ένα ένα:

1. Η ΔΕΗ και ο εξηλεκτρισμός.

Ο βασικός στόχος της δημιουργίας της ΔΕΗ το 1950 ήταν ο εξηλεκτρισμός της χώρας. Ο στόχος αυτός είχε εκπληρωθεί μέχρι τη δεκαετία του 1980 οπότε και το σύνολο της χώρας ήταν συνδεδεμένο με το δίκτυο της ΔΕΗ και είχε ηλεκτρική ενέργεια. Στο διάγραμμα 1 βλέπουμε την μεταβολή της παραγωγής των μονάδων ηλεκτροπαραγωγής από το 1980 και μετά ενώ στο διάγραμμα 2 βλέπουμε την εκατοστιαία μεταβολή της κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας στην Ελλάδα σε συνδυασμό με τη μεταβολή του ΑΕΠ.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου στο eparistera ή στο συνημμέμο αρχείο