ΤΟ ΕΥΡΩ. ΜΕΡΟΣ 1^ο.

Η ΥΙΟΘΕΤΗΣΗ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ

 

Το ευρώ. Η Μεγάλη Ιδέα της Ελλάδας του Σημίτη της δεκαετίας του 1990. Η Μεγάλη Ιδέα των εκσυγχρονιστών εκπροσώπων της παρασιτικής και κομπραδόρικης ελληνικής αστικής τάξης και του νεοφιλελευθερισμού. Η ώρα της Μεγάλης και Ισχυρής Ελλάδας. Μήπως όμως μια ακόμη Μεγάλη Ιδέα μετατρέπεται σε εφιάλτη; Κι ενώ η συζήτηση για το αν οι Έλληνες εργαζόμενοι και η ελληνική οικονομία ωφελήθηκε από την ένταξη της Ελλάδας στην ΟΝΕ μια σειρά από ενστάσεις αρθρώνονται για την καταστροφή που θα επέλθει από την εγκατάλειψη του ευρώ και η υιοθέτηση εθνικού νομίσματος και κατ΄ επέκταση και ανεξάρτητης νομισματικής πολιτικής.

Η λαϊκή αίσθηση ήταν, αρκετά χρόνια τώρα, πως η υιοθέτηση του ευρώ χειροτέρεψε την οικονομική τους θέση. Παρά την παραπάνω διαπίστωση φόβος κυριαρχεί σε μεγάλο μέρος των λαϊκών στρωμάτων. Φόβος και αμηχανία μπροστά στο άγνωστο. Μια όμως και η συζήτηση έχει, εκ των πραγμάτων, ανοίξει ας προσπαθήσουμε να δούμε πως εξελίχθηκαν κάποια θεμελιώδη μεγέθη της ελληνικής οικονομίας και ποιες μεταβολές υπέστησαν μετά την είσοδο στην ΟΝΕ. Τα μεγέθη αυτά συνδέονται άρρηκτα τόσο με το δημοσιονομικό εκτροχιασμό όσο και, φυσικά, με το χρέος της χώρας δημόσιο και ιδιωτικό. Στην προσπάθεια να ανοίξει η συζήτηση στο θέμα ταμπού του ευρώ θα αναρτήσω δύο άρθρα. Το πρώτο για τις επιπτώσεις της υιοθέτησης του ευρώ και το δεύτερο από τις επιπτώσεις της εξόδου από την ευρωζώνη. Αρχίζουμε με το πρώτο.

Το πρώτο δεδομένο μας το βλέπουμε στο επόμενο διάγραμμα. Σε αυτό βλέπουμε το ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών. Το συμπέρασμα προκύπτει αβίαστα. Το ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών καταρρέει.

 

Διάγραμμα 1

 

http://www.eurobank.gr/Uploads/Reports/EconomyMarketsIIIi6GR.pdf

Αν δούμε από πιο κοντά και σε αρκετό βάθος χρόνου το εμπορικό ισοζύγιο της Ελλάδας (διαγράμματα 2 και 3) θα παρατηρήσουμε τις εισαγωγές να εκτινάσσονται κατά τη δεκαετία του 2000

Διάγραμμα 2

http://www.bankofgreece.gr/BogEkdoseis/%CE%99%CF%83%CE%BF%CE%B6%CF%8D%CE%B3%CE%B9%CE%BF_%CE%A4%CF%81%CE%AD%CF%87%CE%BF%CF%85%CF%83%CF%89%CE%BD_%CE%A3%CF%85%CE%BD%CE%B1%CE%BB%CE%BB%CE%B1%CE%B3%CF%8E%CE%BD.pdf

Διάγραμμα 3

http://data.un.org/CountryProfile.aspx?crName=GREECE

Από το διάγραμμα καθίσταται φανερό πως ακριβώς με την υιοθέτηση του ευρώ το εμπορικό έλλειμμα εκτοξεύτηκε με αποτέλεσμα αφενός μεν την παραπέρα συρρίκνωση της ελληνικής παραγωγής και από την άλλη τη μεταφορά πόρων στο εξωτερικό. Παράλληλα με τα παραπάνω διογκωνόταν με μεγάλη ταχύτητα το χρέος της χώρας δημόσιο και ιδιωτικό. Επειδή τα αίτια τα οποία συνδέονται με τη διόγκωση των ελλειμμάτων μπορεί να έχουν αίτια άλλα πέρα από την είσοδο στην ευρωζώνη, και να συνδέονται δηλαδή με ιδιαιτερότητες και παθογένειες της ελληνικής οικονομίας ή της πολιτικής, ας δούμε τη συμπεριφορά των αντίστοιχων μεγεθών για το σύνολο των χωρών της Ε.Ε των 12 σε δύο περιόδους. Την περίοδο πριν το ευρώ(1989- 1999) και την περίοδο μετά το ευρώ (1999-2008).

Διάγραμμα 4

http://www.bankofgreece.gr/BogEkdoseis/%CE%99%CF%83%CE%BF%CE%B6%CF%8D%CE%B3%CE%B9%CE%BF_%CE%A4%CF%81%CE%AD%CF%87%CE%BF%CF%85%CF%83%CF%89%CE%BD_%CE%A3%CF%85%CE%BD%CE%B1%CE%BB%CE%BB%CE%B1%CE%B3%CF%8E%CE%BD.pdf

Στο διάγραμμα παρατηρούμε τη δημιουργία δύο ομάδων χωρών στις οποίες η δημιουργία της κοινής νομισματικής πολιτικής επέδρασε εντελώς διαφορετικά. Η μία ομάδα αποτελείται από την Ελλάδα, την Πορτογαλία, την Ισπανία, την Ιρλανδία και την Ιταλία οι οποίες είδαν το ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών τους να αυξάνει δραματικά το αρνητικό του πρόσημο ή να γίνεται αρνητικό από θετικό. Η δεύτερη ομάδα χωρών, αυτή του βορρά, αποκόμισε όλα τα κέρδη που έχασε η πρώτη ομάδα. Οι πλέον κερδισμένες χώρες είναι η Γερμανία, η Φιλανδία και η Ολλανδία. Πέρα όμως από τα παραπάνω και μια σειρά άλλων μεταβολών έγιναν με την δημιουργία της κοινής νομισματικής ζώνης. Στο επόμενο διάγραμμα βλέπουμε τη μεταβολή των καταθέσεων στην Ελλάδα κατά την τελευταία εικοσαετία.

Διάγραμμα 5

http://www.bankofgreece.gr/BogEkdoseis

 

 

Παρατηρούμε πως, σε όλη την εικοσαετία, οι αποταμιεύσεις στην Ελλάδα μειώνονταν συνεχώς δημιουργώντας ένα συνεχές έλλειμμα στην οικονομία. Η μείωση αυτή είναι αποτέλεσμα του συνόλου εκείνου των πολιτικών που αφαιρούσαν ουσιαστικά εισόδημα από τους εργαζόμενους.. Αξίζει να σημειώσουμε πως η πρώτη κατάρρευση των αποταμιεύσεων παρατηρείται στο διάστημα 1998-2000 με την απάτη της κυβέρνησης Σημίτη στο ελληνικό χρηματιστήριο και μέσω της οποίας έγινε μια τεράστια αναδιανομή του πλούτου υπέρ του κεφαλαίου ελληνικού αλλά κυρίως διεθνούς. Στο διάγραμμα βλέπουμε επίσης την αποταμίευση να καταρρέει για δεύτερη φορά μετά την είσοδο στην ευρωζώνη Για να μη μένουν όμως αμφιβολίες για τα πραγματικά αίτια της συμπεριφοράς αυτής, κατά τη δεύτερη κατάρρευση, και για να μη θεωρηθεί κι αυτή ελληνική ιδιομορφία ας δούμε το επόμενο διάγραμμα με τη μεταβολή των καταθέσεων σε μια σειρά χωρών αρχικά στο διάγραμμα ή στον πίνακα για το σύνολο της Ε.Ε. .

 

 

 

 

Διάγραμμα 6

http://researchonmoneyandfinance.org/media/reports/eurocrisis/fullreport.pdf

ΠΙΝΑΚΑΣ 1

http://epp.eurostat.ec.europa.eu/cache/ITY_OFFPUB/KS-GK-10-001/EN/KS-GK-10-001-EN.PDF

Το σύνολο των παραπάνω μεταβολών είχαν σαν τελικό αποτέλεσμα μια τεράστια μεταφορά πλούτου από την Ελλάδα προς το εξωτερικό. Παρόμοιες μεταφορές από το σύνολο των ελλειμματικών χωρών είναι το αίτιο της διόγκωσης του πλεονάσματος των πλεονασματικών χωρών. Στον επόμενο πίνακα βλέπουμε τη μεταφορά πόρων από την Ελλάδα στο εξωτερικό. Το ποσοστό της μεταφοράς πόρων έφτασε στο ιλιγγιώδες 39% του ΑΕΠ κατά το 2007.

ΠΙΝΑΚΑΣ 2

 

Τι μπορούμε να συμπεράνουμε από την παράθεση των παραπάνω στοιχείων; Ποιο είναι το αίτιο της συνεχούς επιδείνωσης της θέσης της ελληνικής οικονομίας; Ας αφήσουμε όμως τα δικά μας, πιθανά, πολιτικά εμπαθή συμπεράσματα κι ας δούμε τι λένε οι τεχνοκράτες των τραπεζών οι οποίοι είναι και ιδιαίτερα ευνοϊκά διακείμενη απέναντι στην Ε.Ε. το ευρώ και τις πολιτικές επιλογές των πολιτικών εκπροσώπων του ελληνικού και διεθνούς κεφαλαίου που ασκούν την κυβερνητική εξουσία στην Ελλάδα.

 

Σημειώνει η έκθεση της Εurobank:

 

Είναι λοιπόν έκδηλη

η αιτιώδης συνάφεια της συνεχούς αύξησης του εξωτερικού ελλείμματος με την ένταξη στη Νομισματική

Ένωση και την απώλεια της αυτονομίας στην άσκηση της

Νομισματικής και Συναλλαγματικής πολιτικής την οποία

αυτή συνεπάγεται. Ειδικότερα, η μεγέθυνση του

ελλείμματος συνδέεται με την απώλεια της δυνατότητας

των Εθνικών Αρχών –των Ελληνικών εν προκειμένω- να

προβούν σε υποτίμηση του εθνικού νομίσματος ώστε να

αντισταθμίσουν, έστω και προσωρινά, τις απώλειες

ανταγωνιστικότητας των ελληνικών προϊόντων στην

εγχώρια και τις διεθνείς αγορές. http://www.eurobank.gr/Uploads/Reports/EconomyMarketsIIIi6GR.pdf

Και η έκθεση της Τράπεζας της Ελλάδας:

 

Την τρέχουσα δεκαετία, το έλλειμμα στις εξωτερικές συναλλαγές της Ελλάδος διευρυνόταν παράλληλα με τη μακρά ανοδική φάση της οικονομικής συγκυρίας, κατά τη διάρκεια της οποίας ο ρυθμός ανάπτυξης υπερέβαινε το 4%. Έτσι, το έλλειμμα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών από 4% του ΑΕΠ περίπου στο τέλος της δεκαετίας του ’90 έφθασε το 14% το 2008. Η ανοδική τάση του ελλείμματος στις εξωτερικές συναλλαγές εξηγείται εν μέρει από την αύξηση του ελλείμματος του εμπορικού ισοζυγίου, το οποίο διευρυνόταν όχι μόνο λόγω του υψηλού ρυθμού ανόδου της εγχώριας ζήτησης αλλά και εν μέρει για λόγους που σχετίζονται με την ένταξη της χώρας στη ζώνη του ευρώ, καθώς και εξαιτίας διαρθρωτικών δυσκαμψιών και πολλών άλλων παραγόντων που προκαλούν τις διαρκείς και επίμονες απώλειες ανταγωνιστικότητας.

http://www.bankofgreece.gr/BogEkdoseis

 

Αν όμως έχουν έτσι τα πράγματα τότε προς τι η είσοδος στην ΟΝΕ; Ποια ήσαν, ή είναι, τα προσδοκώμενα οφέλη; Αυτά προσπαθεί να τα συγκεφαλαιώσει η έκθεση της ΤτΕ στα παρακάτω:

 

Παράλληλα, με την ένταξη στη ζώνη του ευρώ η χώρα δεν αντιμετωπίζει πλέον συναλλαγματικό κίνδυνο στις συναλλαγές της με τις άλλες χώρες της ζώνης του ευρώ. Επίσης, η χώρα έχει αποκτήσει ένα ισχυρό νόμισμα, το οποίο έχει μειώσει τις αβεβαιότητες που πηγάζουν από τις μεταβολές της συναλλαγματικής ισοτιμίας του έναντι των άλλων νομισμάτων. Η εξάλειψη του συναλλαγματικού κινδύνου συνεπάγεται τη μείωση της επιβάρυνσης του επιτοκίου με το αντίστοιχο ασφάλιστρο κινδύνου (risk premium).3 Ακόμη, η απόκτηση του ισχυρού νομίσματος συνεπάγεται μείωση των συνεπειών από τις απότομες αυξήσεις των τιμών των διεθνώς εμπορεύσιμων πρώτων υλών. Επιπλέον, με το ισχυρό νόμισμα ενισχύεται η σταθερότητα του εξωτερικού χρέους, διότι αποφεύγονται οι μεγάλες διακυμάνσεις της αξίας των υποχρεώσεων της χώρας εκπεφρασμένων σε άλλα νομίσματα. Εν ολίγοις, η συμμετοχή της χώρας στη ζώνη του ευρώ προσφέρει τεράστια πλεονεκτήματα. Το σημαντικότερο όφελος είναι το σταθερό οικονομικό περιβάλλον, το οποίο η

οικονομική πολιτική της χώρας αδυνατούσε να δημιουργήσει.

http://www.bankofgreece.gr/BogEkdoseis

Η εξέλιξη των μεγεθών της ελληνικής οικονομίας που παρουσιάσαμε έχουν κάνει σκόνη τα έωλα και ύποπτα επιχειρήματα των τραπεζιτών. Η εξέλιξη μάλιστα του δημοσίου χρέους κάνει την πρόταση «Επιπλέον, με το ισχυρό νόμισμα ενισχύεται η σταθερότητα του εξωτερικού χρέους, διότι αποφεύγονται οι μεγάλες διακυμάνσεις της αξίας των υποχρεώσεων της χώρας εκπεφρασμένων σε άλλα νομίσματα» να φαντάζει σαν ειρωνεία μάλλον. Η ουσία όμως βρίσκεται στην τελευταία πρόταση. Ποιο είναι αυτό το σταθερό οικονομικό περιβάλλον που η οικονομική πολιτική της χώρας δε μπορούσε να δημιουργήσει; Μα απλούστατα αυτό που δημιουργούν σήμερα οι πολιτικές των επικυρίαρχων του Δ.Ν.Τ. της Ε.Ε και Ε.Κ.Τ. μέσω της εθελόδουλης κυβέρνησης του ΠΑΣΟΚ. Η απομείωση δηλαδή κάθε αξίας στην Ελλάδα με πρώτη και καλύτερη την απομείωση της αξίας της εργατικής δύναμης.

Η μεταβολές αυτές, που παρουσιάσαμε πριν, στα διάφορα οικονομικά μεγέθη ήσαν απολύτως αναμενόμενες και φυσιολογικές και θα πραγματοποιούνταν σαν αποτέλεσμα της εισόδου της Ελλάδας, και οποιασδήποτε άλλης χώρας, σε ένα ενιαίο νομισματικό χώρο στον οποίο ενυπάρχουν σημαντικές αρχικές ανισορροπίες. Η μόνη διαδικασία αποφυγής της παραπέρα ενίσχυσης των ανισορροπιών είναι η ύπαρξη μεταβιβαστικών πληρωμών από τις πλεονασματικές χώρες προς τις ελλειμματικές σε τέτοιο βαθμό που θα εξισορροπούν τις αρχικές ανισορροπίες.

Σε όλη την πορεία του, ο καπιταλισμός μετέφερε ένα μέρος των αδιάθετων χρηματικών κεφαλαίων του σε λιγότερο αναπτυγμένες χώρες, στην προσπάθειά του να εντάξει και νέες εργατικές δυνάμεις στη διαδικασία της καπιταλιστικής συσσώρευσης, επεκτείνοντας ταυτόχρονα τον καπιταλιστικό τρόπο παραγωγής αλλά και βοηθώντας και το ξεπέρασμα των κρίσεών του. Η διαδικασία αυτή έλαβε πλέον τέλος. Τα αδιάθετα συσσωρευμένα χρηματικά κεφάλαιά του περιφέρονται πλέον στου κόσμου τα χρηματιστήρια και τις κεφαλαιαγορές δανειζόμενα σε κράτη και σε ιδιώτες, προκαλώντας αστάθεια με τον αρπακτικό και παρασιτικό τρόπο δράσης τους.

Σύμφωνα με τον Κ. Βεργόπουλο και γράφοντας για τις ΗΠΑ: «Οι επιταγές αυτές επιβάλλουν σταθεροποιητικές μεταβιβάσεις εισοδήματος από την ηγεμονεύουσα δύναμη προς τις ελλειμματικές περιοχές του πλανήτη. Έτσι λειτούργησε το διεθνές σύστημα από το 19^Ο αιώνα μέχρι το 1914, όπως επίσης κατά την περίοδο 1945-1989. Όμως, έκτοτε, η ηγεμονεύουσα δύναμη, Αμερική, έχει μετατραπεί σε ελλειμματική και το έλλειμμά της δεν περιορίζεται αλλ’ επεκτείνεται και φθάνει πλέον να τίθεται εκτός ελέγχου. Η δυνατότητα σταθεροποιητικών μεταβιβάσεων εισοδήματος από την πλευρά του επίδοξου ηγεμόνος έχει εξουδετερωθεί, λόγω του διογκούμενου εξωτερικού ελλείμματός του, ενώ πολλαπλασιάζονται οι εισοδηματικές μεταβιβάσεις κατά την αντίστροφη φορά, με αποσταθεροποιητικές συνέπειες στο υπόλοιπο μέρος του παγκόσμιου συστήματος.» (Κ,Βεργόπουλος. Το Μεγάλο Ρήγμα. σ 17)

Εκείνο που οι ΗΠΑ δε μπορούσαν να κάνουν πλέον, σαν ελλειμματική οικονομία, οι πλεονασματικές χώρες της ευρωζώνης, και κυρίως η Γερμανία, δεν ήθελαν να κάνουν. Ακολουθώντας μια νεομερκαντιλιστική πολιτική ήθελαν τα κέρδη του ηγεμόνα χωρίς να πληρώσουν και το κόστος της ηγεμονίας. Δε γίνεται όμως να τα έχεις όλα. Το κόστος τελικά ήταν η ταχύτατη διεύρυνση των αρχικών ανισορροπιών έχοντας σα θύματα τις χώρες με τις πιο αδύνατες οικονομίες. Πάντα φυσικά θα υπάρχουν τέτοιες σε μια ένωση και αυτές αποτέλεσαν και τα θύματα του ευρώ. Οι πολιτικές αυτές είναι αδύνατο να ανατραπούν γιατί δεν οφείλονται στην κακή πρόθεση ή στις λανθασμένες πολιτικές των πλεονασματικών χωρών αλλά σε βαθύτερα αίτια που προκύπτουν από τη φάση στην οποία βρίσκεται σήμερα ο καπιταλισμός. Η παραμονή στο ευρώ το μόνο που θα κάνει θα είναι να αυξάνει συνεχώς τις ανισορροπίες.

Αν όμως τα πράγματα έχουν έτσι όπως περιγράψαμε τότε γιατί το σύνολο του αστικού πολιτικού κόσμου και οι αργυρώνητοι υπηρέτες τους στα ΜΜΕ συνεχίζουν, με έναν απίθανο φανατισμό, να θεωρούν ταμπού το ζήτημα του ευρώ; Ίσως επίσης υπάρξει ο αντίλογος πως όλα τα παραπάνω είναι σωστά αλλά κατά τη διάρκεια από την υιοθέτηση του ευρώ και μετά η Ελλάδα γνώρισε μια περίοδο μεγάλης αύξησης του ΑΕΠ της και αυτό είχε σαν αποτέλεσμα το ευρώ και η υιοθέτησή του να αποτελέσουν μια περίοδο ευημερίας. Στο επόμενο διάγραμμα διαπιστώνουμε πως πράγματι το ΑΕΠ της Ελλάδας κατά την περίοδο 2000-2009. Το 2001 το ΑΕΠ της Ελλάδας ανήλθε στα 146,428 δισεκατομμύρια ευρώ και το 2008 στα 236,917 δισεκατομμύρια ευρώ. Παρουσίασε μια μεταβολή δηλαδή της τάξης του 62% περίπου.

 

Διάγραμμα 7

 

http://www.economywatch.com/economic-statistics/country/Greece/

Εδώ δε θα μας απασχολήσει το πώς παρήχθει αυτό το προϊόν και τι αντιπροσώπευε και θα θεωρήσουμε πως απλά παρήχθει. Πέρα από τους πολιτικούς αλλά και τους ιδεοληπτικούς λόγους της αστικής τάξης και των εκπροσώπων της στην υπεράσπιση της πολιτικής υιοθέτησης του ενιαίου νομίσματος και της προσπάθειας επιβολής σιωπής γύρω από τις επιπτώσεις αυτής της πολιτικής επιλογής υπάρχουν και ισχυρότατοι οικονομικοί λόγοι που συνδέονται με την κατανομή αυτού του παραχθέντος πλούτου. Ας δούμε επομένως ποια ήσαν τα κέρδη των εργαζόμενων από τον πλούτο αυτό. Στο επόμενο διάγραμμα βλέπουμε την ανά εργαζόμενο στην αγροτική οικονομία προστιθέμενη αξία από το 1980 ως το 2009. Παρατηρούμε την απόλυτη μείωσή της από το 2001 και μετά.

Διάγραμμα 8

ΠΗΓΗ: http://www.tradingeconomics.com/greece/food-production-index-1999-2001–100-wb-data.html

 

Τα αποτελέσματα ήσαν δραματικά για τον Έλληνα αγρότη. Το εισόδημά του μειώθηκε το χρονικό διάστημα 2000-2008 κατά 20% περίπου κι έγινε απόλυτα φτωχότερος όπως διαπιστώνουμε και από το διάγραμμα που ακολουθεί.

Διάγραμμα 9

 

Αν και το παραπάνω αποκρύπτεται- ποιός ενδιαφέρεται για τους αγρότες;- εκείνο το οποίο διατυμπανίζεται είναι η άνοδος των μισθών στο παραπάνω διάστημα και προβάλλεται ως απόδειξη του μεγάλου οφέλους που είχαν οι εργαζόμενοι από την υιοθέτηση του ευρώ. Είναι γεγονός πως οι μισθοί αυξήθηκαν κατά το χρονικό διάστημα 2000-2009. Στον επόμενο πίνακα βλέπουμε τις εκτιμήσεις διαφόρων οργανισμών για την άνοδο των πραγματικών μισθών στην Ελλάδα κατά το προαναφερθέν διάστημα.

ΠΙΝΑΚΑΣ 3

 

http://www.eurobank.gr/Uploads/Images1024/OikonomiaAgores13July2010.pdf

Πέρα από τις μεγάλες αποκλίσεις που παρουσιάζουν οι εκτιμήσεις ακόμη και για ένα τόσο απλό μέγεθος και που πρέπει να μας κάνουν εξαιρετικά επιφυλακτικούς στα αριθμητικά μεγέθη που βρίσκονται σε τόσο συχνή χρήση στη σύγχρονη οικονομική θεωρία εκείνο το οποίο μας λέει ο πίνακας πως οι μισθοί αυξήθηκαν κατά μέσο όρο γύρω στο 20%. Ας υπενθυμίσουμε εδώ πως το ΑΕΠ αυξήθηκε κατά 60% στο ίδιο χρονικό διάστημα. Το ποσοστό επομένως του κοινωνικά παραγόμενου πλούτου που κατάληγε στους εργαζόμενους ήταν όλο και μικρότερο. Οι μισθωτοί εργαζόμενοι επομένως έγιναν σχετικά φτωχότεροι. Τα κέρδη του κεφαλαίου στο χρονικό αυτό διάστημα εκτοξεύτηκαν σε πρωτοφανή ύψη ( Για περισσότερα στο «Ω φτωχέ μου Έλληνα καπιταλιστή» http://eparistera.blogspot.com/2011/06/blog-post_26.html).

Οι λόγοι επομένως που ερμηνεύουν τις επιλογές του κεφαλαίου είναι απολύτως κατανοητοί όπως κατανοητοί είναι και οι λόγοι για τους οποίους θεωρείται ταμπού η συζήτηση γύρω από αυτές. Τι σημασία έχει αν καταστρέφεται η παραγωγική βάση; Τι σημασία έχει αν οι αγρότες καταστράφηκαν οικονομικά; Τι σημασία έχει αν οι εργαζόμενοι είναι αποδέκτες όλο και μικρότερου ποσοστού του παραγόμενου πλούτου; Αυτό ακριβώς ήταν το ζητούμενο και μέσω αυτών των πολιτικών το κεφάλαιο, Ελληνικό και ξένο, εξασφάλισε την υψηλότατη κερδοφορία του και τη συνέχιση της καπιταλιστικής συσσώρευσης.

Όταν ήρθε η κρίση και η επίθεση στο σύνολο των εισοδημάτων και των κοινωνικών δικαιωμάτων οι δύο θεμελιώδεις πολιτικές επιλογές της αστικής ελληνικής τάξης, η Ε.Ε. και το ευρώ, έπρεπε να τεθούν εκτός της ατζέντας κάθε συζήτησης και αμφισβήτησης από το λαϊκό κίνημα που έδειχνε να θέτει εν αμφιβόλω το αστικό πολιτικό καθεστώς και τις επιλογές του. Με συνεχείς κραυγές από τα ΜΜΕ και απευθυνόμενοι στο θυμικό και στα αμυντικά αντανακλαστικά τις κοινωνίας απέναντι σε αλλαγές και μόνο προσπαθούσαν μέσα από μια άλογη και ατεκμηρίωτη καταστροφολογία να θέσουν εκτός συζήτησης τις κυρίαρχες πολιτικές επιλογές του κεφαλαίου.

Τελειώνοντας θέλω να επισημάνω πως το νόμισμα αυτό καθεαυτό και από μόνο του δεν μπορεί να είναι υπεύθυνο για τις όποιες επιπτώσεις στην οικονομία. Το νόμισμα όμως δεν είναι ποτέ αυτό καθεαυτό. Το νόμισμα αποτελεί όχημα και μηχανισμό μέσω του οποίου ασκούνται πολιτικές. Πάντα ήταν έτσι. Σήμερα δε πολύ περισσότερο καθώς ο καπιταλισμός έχει εισέλθει στη χρηματοπιστωτική φάση του. Το ευρώ είναι έτσι σχεδιασμένο και συναρθρωμένο με ένα πλαίσιο θεσμικής νομισματικής λειτουργίας το οποίο ενισχύει και προωθεί τις κυρίαρχες μονεταριστικές και νεοφιλελεύθερες κυρίως πολιτικές προς όφελος του κεφαλαίου. Οι πολιτικές αυτές είναι δεδομένες και το μόνο που μπορεί να τις αλλάξει είναι η λαϊκή πάλη. Οτιδήποτε άλλο αποτελεί αυταπάτη.

Ας ανοίξουμε επομένως τη συζήτηση με επιχειρήματα, χωρίς ιδεοληψίες και εκθέσεις ιδεών. .